Türkiye Şehir Tarihi Araştırmaları Tokat 1923 1950

“Sehrin belini saran çökük çikik yolu ilk defa görünce belki demistim; memleketin kabartma haritasini burada yapacaklar. Çekenler elinde desilip kapandikça çok dügümlü birer çamasir ipine dönen sokaklar ruha kasvet veriyordu. Üst katlari iskelet halinde birakildigi için gözleri oyuk birer kuru kafayi andiran çamur siva ev kümeleri bozuk kaldirimli dar sokaklarda gelisi güzel siralanmislardi. Yagisli mevsimlerde deliklerinden bulanik sular fiskiran çesmeler haftalarca durulmaz, sagliklarina merakli insanlarin bir yudum temiz su içebilmek için katlanmadiklari fedakârlik kalmazdi. Haziran ve Temmuz aylarinda susuz kalan dere çürük yumurta kokusu ile burunlari igneliyordu. Kisin çamurdan yazin tozdan kurtulan yoktu... Yarinin Tokat’i bütün hasmet ve letafeti ile göz kamastiracak. O zaman, her biriniz lüks bir otonun yumusak kadife koltuklarina gömülerek hiç sarsilmadan Kizilinisten sehre dogru uçacaksiniz. Inhisarlar dairesinden sonra yepyeni bir sehrin iki yani akasyali dümdüz ipek bir kurdele gibi önünüzde uzayip gidecek.  O zaman hükümet konaginin karsisinda açilan genis caddenin iki yanini zarif resmi daireler süsleyecek ve yukaridaki bahçe ortasindan Tokat Memleket Hastanesinin mermerden çehresi görünecek. Çarsidaki eski dükkanlar genis vitrinli magazalarla yer degistirecek. Çesmelerden temiz sular akacak, en kuytu sokaklar bile geceleri elektrikle aydinlanacak. Sehrin muntazam yerleri modern ilkokul binalari ile süslenecek ve lise açilacak, sesli sinema halkin güzel sanat zevkini tatmin edecek. Otomobil ve kamyonlar karincalar gibi her tarafa gidip geldikleri halde ortalikta tozdan ve çamurdan eser olmayacak...Dr. Cemil “Dünkü ve Yarinki Tokat”, Yeni Tokat, 15 Subat 1934, S.12.