Türk Milli Mücadelesinin Gizli Cephesi Afganistan

Milli bir devlet olarak Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulusunu temin eden Milli Mücadele ve Istiklal Harbi, askeri, siyasi, diplomatik, ideolojik v.b. pek çok faaliyet alaninda verilen insanüstü bir gayret ve fedakârligin ürünüdür. Bu dönemi arastirmak üzere çok sayida enstitüler kurulmus, arastirmalar yapilmis ve halen yapilmaktadir. Ancak bu arastirmalarin pek azi maalesef diplomasi ve dis iliskiler boyutuyla ile ilgilidir. Sovyetlerin Afganistan'i isgali üzerine Türkiye'deki en ciddi çalismaya imza atan çok kiymetli ögrencim, Yrd. Doç. Dr. Kubilayhan Erman, doktora çalismasi esnasinda Disisleri ve ATASE arsivlerinden elde ettigi bir takim belgeleri incelerken dikkatimizi çeken çok önemli bir husus, bu arastirmayi yapmasini gerekli kildi. O husus, Milli Mücadele'nin ve Istiklâl Harbi'nin en bunalimli zamaninda, Bolseviklerle iliskilerin en kritik evrelerinde Ankara Hükümeti'nin Afganistan ile kurmus oldugu çok özel iliski idi. Belgeler ve arastirmalar gösteriyordu ki, Milli Mücadele'nin askeri ve diplomatik olarak en hayati cephelerinden biri de burada, yani Afganistan'da kurulmustur. Elinizdeki belgelere dayanan bu bilimsel çalisma Milli Mücadele ve Istiklal Harbi'nin en az bilinen bu yönüne çarpici bir sekilde isik tutmaktadir.