Türk Edebiyatında Manzum Hilyeler

Hilye, Hz. Muhammed’in fiziksel görünümünü, güzel ahlakini, karakterini, güzel vasif ve sifatlarini, kismen kiyafetlerini anlatan manzum ve mensur olarak kaleme alinan ya da tablo seklinde ortaya konulan eserlerin genel adidir. Hz. Muhammed’e duyulan esi görülmemis büyük sevgi, Islam inancinin onun resminin yapilmasina izin vermemesi, Hz. Peygamberin hilyesini okuyanin ve ezberleyenlerin bu dünyada ve ahirette büyük mükâfatlara erisecegi, onu rüyasinda görecegi ve birçok felaketten korunacagina dair olusan inanislar, bu türün ortaya çikmasinda ve yayginlasmasinda rol oynayan baslica etkenlerdir. Baslangiçta yalnizca Hz. Muhammed için yazilan bu türün sinirlari diger peygamberleri, dört halifeyi, asere-i mübessereden diger sahabeleri, Hz. Hasan ve Hüseyin ile bazi tarikat kurucularini da içine alacak sekilde zamanla genislemis; 15. yüzyildan günümüze kadar hilye yazma gelenegi geliserek devam etmistir. “Türk Edebiyatinda Manzum Hilyeler” adli bu çalismada, arastirmalar sonucunda elde edilen 43 manzum hilyenin genel özellikleri göz önünde bulundurularak hilye türünün özellikleri belirlenmeye çalisilmistir. Ayrica eldeki edebî metinlerden hareketle Hz. Muhammed’in, diger peygamberlerin, dört halifenin, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin ile bazi Islam büyüklerinin fiziki özellikleri kelimelerle resmedilmistir.