Sözlü Mülakat Sınavları Ve Yargısal Denetimi İdari Usul Ve İdari Yargılama Usulü Sorunu Olarak

Anayasanin Siyasal Haklar ve Ödevler bölümünde yer alan 70 inci maddesinde, her Türk vatandasinin kamu hizmetine girme hakkina sahip oldugu belirtilmis, hizmete alinmada görevin gerektirdigi niteliklerden baska hiçbir ayrimin gözetilemeyecegi hükme baglanmistir. Buna göre idare, kamu personeli aliminda sadece görevin gerektirdigi nitelikleri, yani liyakat sartini esas almak zorundadir. Diger bir ifade ile, idare kamu personel aliminda, liyakati esas alma konusunda bagli yetki ile donatilmistir. Bilindigi üzere, bagli yetki ile donatildigi durumlarda idare, alacagi kararin yasal kosullarinin gerçeklesmesi halinde kanunun öngördügü karari almak zorundadir. Dolayisiyla, kamu personeli aliminda, liyakat ilkesinin geregini yerine getirme baglaminda idarenin takdir yetkisinden söz edilemez. Her idari islem için sebep ve amaç unsuru bakimindan kamu yarari ve hizmet gereklerinin gözetilmesi kurali, kamu hizmetine alimda liyakat ilkesinin gözetilmesi seklinde somutlastirilabilir. Idarenin liyakati ölçmek için en önemli enstrümani sinavlar olmakla birlikte, özellikle sözlü-mülakat sinavlarinin, idarenin bu alanda nasil ve ne kadar sahip oldugu çok tartismali olan takdir yetkisinin sinirlarini zorlama, kamu yarari ve hizmet gereklerini göz ardi etme ve liyakat ilkesine aykiri karar alma aracina dönüstürüldügü, genel bir tespit ve degerlendirme olarak ifade edilmektedir. Bu baglamda, tipik bir idari islem olarak idare tarafindan gerçeklestirilen sözlü-mülakat sinavlarinin; yetki, sekil, sebep, konu ve amaç unsurlari bakimindan idari yargi denetimine açik oldugu bilinmekle birlikte, bu denetimin, hangi unsurlar bakimindan ne sekilde ve ne ölçüde yapilabilir oldugunun özel olarak hukuki bir inceleme konusu yapilmasinin uygulamaya önemli katkilar saglayacagi düsünülmektedir.