Sergüzeşt Noltalgic

“Edebiyatla bas basa kalmak için, bütün yurtta bir huzur kösesi yoktu. Bu durumlara karsi çevrenin etkisiyle geçirdigim siddetli, yakici ve yikici, sinirli bir hayat içinde yazi masamin önünde siir perisinin düsüncemi ziyâret ve iltifâtini beklerken, kapimda hafiyelerin ayak seslerini, penceremden beni gözetleyen kaplan bakisli gözlerini görürdüm. Çünkü Sergüzest’e esirlik aleyhinde baslamis ve Hürriyetine... diyerek son vermistim.” Sâmipasazâde Sezâi, ilk ve tek romani olan Sergüzest’te; Kafkasya’dan baslayan esareti Misir’da son bulan Dilber'in acikli hikayesi üzerinden, içinde bulundugu toplumun acimasizligini, yozlasmisligini ve toplumda hüküm süren kölelik sistemini elestirmis, bu nedenle döneminin baskici hükümetiyle basi belaya girmis, yurtdisina kaçip uzun süre orada yasamak zorunda kalmistir.