Refah Devletinin Dönüşümü Ve Özel Emeklilik Programları

1980’li yillardan bu yana, sosyal risklerin toplumsallastirilma mekanizmasi olan sosyal güvenlik sistemlerinin, kamu-piyasa ortakligi ve/veya dislanan kamu kavramsallastirmasi temelinde, piyasalasma ve bireysellesme yönünde dönüsümüne tanik olunmaktadir. Emeklilik reformlarinin farkli ülke örnekleri kapsaminda sergiledigi özellikler, emeklilik sisteminin kamu ve piyasaya taninan isleve göre çok basamakli bir yapida tanimlandigini göstermektedir. Kamu-piyasa ortakligi temelinde özel emeklilik programlarinin son çeyrek asirda, dünya genelinde sergiledigi özelliklerden çikan dersler, Türkiye’de gerçeklestirilen emeklilik reformlari için oldukça önemlidir. Türkiye’de emeklilik sisteminde süreç içerisinde kamu-piyasa ortakligi temelinde, kamunun rolünün azaltildigi görülmektedir.Uygulanmakta olan bireysel emeklilik programi genis nüfus gruplari açisindan dislayici etki yaratmaktadir. Süreç içerisinde ortaya çikan gelismeler, ikinci basamak zorunlu mesleki emeklilik programlarinin sisteme dâhil edilme olasiligini güçlendirmektedir. Mesleki emeklilik programlarinin farkli ülke örnekleri kapsaminda sergiledigi deneyimler, ülkelerin refah rejimleri, endüstri iliskilerisistemleri ve isgücü piyasasi özelliklerinin, özel emeklilik programlarinin kapsamini belirleyen temel degiskenler oldugunu göstermektedir. Türkiye’de sosyal güvenligin dönüsümüne iliskin yazinda ele alinmayan söz konusu degiskenler, ikinci basamak mesleki emeklilik programlari dahil olmak üzere özel emeklilik programlarinin uygulanabilirligine iliskin ciddi sorunlarin oldugunu göstermektedir. Türkiye’de isgücü piyasalari ve endüstri iliskilerinin sergiledigi özellikler, emeklilik sistemine iliskin finansmansorunlarinin sadece özel emeklilik programlari ile çözülemeyecegini, sosyal güvenlik politikalarinin istihdam politikalari ile bir bütün içerisinde degerlendirilmesi gerektigini isaret etmektedir.