Polonezköyün Kurucularından Çaykovski Mehmet Sadık Paşanın Osmanlı Anıları

5 Ocak 1886’da simdiki Ukrayna’nin bir kasabasinda 82 yasindaki Leh asilli emekli Osmanli Pasasi Mihail Çaykovski, kafasina tek kursun sikarak intihar etmisti. Üç defa din degistirmis, üç defa evlenmis ve üç savasa sahit olan bu ilginç sahsiyetin hayatinin önemli bir kismi da Osmanli Devleti’ne hizmet etmekle geçmistir. Polonyali subay, Fransiz gazeteci ve ajan, Türk pasasi ve Ukraynali yazar gibi birçok yönüyle ilgi çeken Mihail Çaykovski, 1841’de Istanbul’a ayak bastigi günden 1872’de Rus Çari’nin affindan yararlanarak Rusya’ya gitmesine kadar Osmanli Devleti’nin siyasi hayatinda önemli rol oynamistir. Çaykovski, anilarinda Osmanli’yi, milletlerini, kültürel ve dinî hayatini, askerî ve sosyal hayattaki yenilesme hareketlerini kendi çevçevesinden degerlendirerek, Osmanli’nin Bati ile olan sorunlarini irdelemistir. Kitap, bu bakimdan o devrin Kirim Savasi’na kadarki özetlenmis bir tarihi addedilebilir. Bu kitap, bir batilinin gözünden Osmanli tarihinin son yüzyili hakkindaki bildiklerimize önemli katki saglayacaktir.