Osmanlı'dan Cumhuriyet'e İslam Mezhepler Tarihi Yazıcılığı

Islâm'in günümüze gelinceye dek birçok farkli yorumu ve anlasilma biçimi olusmustur. Süreç içinde kurumlasan bu anlayislar, firka ya da mezhep olarak isimlendirilmis ve birçok ilmî arastirmanin konusu olmustur. Bu dogrultuda ‘klasik dönem mezhep tarihçileri’, mezhep ve düsünce ekollerini tasnif etme girisiminde bulunarak buna dair usûllerini belirlemislerdir. Bu tasniflerde temel dayanak -henüz mezhepler ya da firkalar ortada yokken- Hz. Peygamber’den nakledilen ‘yetmis üç firka’ hadisine bagli olarak tezahür ettikleri yönündeki açiklamadir. Böyle bir tasnif mezhepleri tanimlama, anlama, açiklama ve buna dair sorunlari çözmede yetersiz kalmistir.Islâm düsüncesinde erken dönemde ortaya çikan ve kendine özgü metodu, edebiyati ve yaklasim tarzi olan Makâlât ve Firak gelenegi, temel Islâmî ilimler açisindan aktif ve belirleyici bir konuma sahip olmasina ragmen zaman içerisinde ihmal edilmistir. Özellikle Osmanli’dan Cumhuriyet’e geçis sürecinde Islâm Mezhepleri Tarihi alaniyla ilgili çalismalarda takip edilen usûlün ele alinmasi bir gereklilik olarak karsimiza çikmaktadir. Bu sebeple arastirmamizda sözü edilen dönemde mezhepleri tanimlama, anlama ve görüslerini tespit etmede alinan mesafenin ortaya konmasi amaçlanmistir.