Osmanlı'da Terör Bulgar Komitacıları Ve Balkanlardaki İhtilal Faaliyetleri

Rusya, Avusturya, Ingiltere ve Fransa’nin Osmanli Devleti’nin Rumeli topraklari üzerinde ayri ayri emelleri vardi. Bu hedeflere ulasabilmek için bütün yüzyil boyunca degismeyen bir formül uyguladilar: Önce Rumeli’deki Hristiyan halk kiskirtilarak ayaklanma çikarilirdi. Osmanli Devleti’nin gücü ayaklanmayi bastirmaya yeterli olsun olmasin yabanci güçler ise karisir, gidisata müdahalede bulunur ve bölgede islahat yapilmasi istenirdi. Islahatin sonucunda ise ilk bunalim döneminde özerklik ve arkasindan bagimsizlik talepleri gelirdi. Osmanli Devleti islahata direndigi takdirde ise savas açilir, bunun sonucunda da yine özerk veya bagimsiz devletler ortaya çikardi.

Bu konuda çaba gösteren unsurlardan biri de Bulgarlar oldu. 1870’de Bulgar milli kilisesinin kurulmasi ile, yeni kiliselerinin otoritesinin ulastigi yerlerde gelecekteki bagimsiz Bulgar Devleti’nin hesaplari yapilmaya baslandi. Bulgar komiteleri, Rusya’nin Panslavist tahriklerinin ve yönlendirmelerinin de etkisiyle çete faaliyetlerine giristi. Rusya’nin bölgedeki nüfuzunun artmasini istemeyen diger büyük güçler de kendi politikalari dogrultusunda yönlendirebilmek amaciyla bu çetelere destek verdiler.

Bu ülkelerden kuvvet bulan Bulgar çeteleri yogun bir faaliyete giristiler. Bir taraftan kültürel olarak bölgeyi Bulgarlastirmaya çalisirken, diger taraftan, çesitli isyanlar çikarip Osmanli Devleti’nden ayrilmak için ugrastilar. Bu isyan hareketleri esnasinda binlerce Müslüman katledildi. Olaylarin Avrupa basinin yansimasi ise Türklerin Bulgarlari katlettikleri sekilde oluyordu.

Ismail Pehlivan’in, “Osmanli’da Terör: Bulgar Komitacilari ve Balkanlardaki Ihtilal Faaliyetleri” baslikli kitabi gerçekte neler yasandigini, Bulgar komitacilarinin nasil vahsi saldirilarla Müslümanlari katlettiklerini delilleriyle ortaya koyuyor. Zahmetli bir çalismanin ürünü olan bu kitap konuya ilgi duyanlar için önemli bir kaynak niteligi tasimaktadir.
Prof. Dr. Vahdettin Engin