Osmanlı İmparatorluğu Tarih Öğretisi Iv

Yazar Nermin Özsel bu çalismasinda, Asya, Avrupa ve Afrika kitalarini egemenliginde birlestiren, tarihin en görkemli ve uzun ömürlü Osmanli Imparatorlugu’nun kurulus, yükselis ve çöküs sürecini incelerken, imparatorlugun bu dönemlerini etkileyen faktörleri sorgulamakta. Muhtesem Süleyman’dan sonra kosullarin neden degistigini, imparatorlugun neden duraklama devrine girdiginin gizini araliyor yapitinda. Kanuni’nin “ayyas” olanin disinda diger sehzadelerini ortadan kaldirmasi mi, yoksa sultan III. Mehmet’in tahta çikar çikmaz yasa geregi deyip, on dokuz erkek kardesini bogdurtmasi ve bu kardes katliami ile hanedanin 17. yüzyila sehzadesiz girmesi midir, imparatorlugu duraklatan? Çesitli dinlere mensup yirmi kadar milleti baris içinde idare ederken, ne olmustur da; birden sarikli baslar kalabaliginin disiplini bozulmus, Istanbul’da, uzak eyaletlerde ve Anadolu’da halk ayaklanmalari baslamis, Avrupa Kitasi’nda koca koca toprak parçalari birbiri ardina Nemçe kafirlerininin insafina terkedilmistir? Imparatorlugu içten içe çürüten, Topal Ataullah’in yobaz düsüncelerinde mi saklidir, yoksa imparatorlugun güçsüzlügü cahilliginden, çagin gerisinde kalmasindan, geri kaldiginin bilincine varamamasindan, öngörüsüz politikalarindan, savurganligindan ve içinde barindirdigi farkli inanç ve etnik yapidaki halklarin duyarsizligindan midir?