Nazizmden Kaçanlar Ve Atatürk'ün Vizyonu

Arnold Reisman bu kitapta tarihin dönüm noktalarindan birinde, ülkelerini terk etmekle ölüm arasinda sikisip kalmis bir grup insanin hayat kurtaran sürgün hikâyelerini anlatirken, II. Dünya Savasi’yla ilgili ‘’okunmasi gereken’’ kitaplar listesine bir madde daha ekliyor. Almanya’da Nazilerin iktidari ele geçirmesiyle, kendi alanlarinda çok taninmis, ancak çogunlukla Yahudi ve Nazizm’e karsi olan akademisyen ve profesyoneller ‘’tarihin kavsak noktasinda ve ates hattinda’’ yakalandiklarinda ülkelerini terk etmekten baska çareleri yoktu. Bu durum, kendi üniversitelerini Yahudilerden arindirmayi hedefleyen Naziler kadar, ülkelerini modernlestirmenin yolunun üniversiteler kurup gelistirmekten geçtigini düsünen Atatürk ile Türkiye’nin diger kurucularinin da isine yaradi. Yalnizca Yahudilerden degil, barindirdigi dehalardan da ‘’arinan” Almanya bilim dünyasinda eski heybetine bir daha kolay kolay ulasamazken, Türkiye de ülkelerinden kovulan dünya çapindaki bu akademisyenler sayesinde Bati standartlarinda yüksek ögrenim kurumlarina kavustu. Reisman bu akademisyenlerin kisisel öykülerini belgelere, mektuplara, hatiralara ve sözlü tarihlere dayanarak aktarirken, bu parlak insanlari korkulari, cesaretleri, sikintilari ve bütün zorluklarin üstesinden gelen iradeleriyle ete kemige büründürüyor. ABD o dönemde Avrupa’nin cehenneminden kaçan Yahudi mültecilere, hatta dünya çapindaki bu bilim insanlarina dahi kapilarini kapatirken, Türkiye’nin onlara gösterdigi konukseverligi belgeleriyle gözler önüne seriyor. Kitap Holokost arastirmalarina ve Türkiye’nin mercek altina alindigi bir vaka incelemesi olarak bilim ve yüksek ögrenim tarihine de önemli katkilarda bulunuyor.