TÜKENDİ
Insan yeryüzünü yönetmesi yaninda ibadet etmesi için yaratilmistir. Bu yetki ve görev yaninda onun o birçok sikinti karsisinda kendisini güçsüz hissetmesi ve bu sikintilarini asabilmek için Allah’a siginma ihtiyaci hissetmesi de fitratina yerlestirilmistir. Bu sebeple yaratilisinda sakli olan ibadet ve dua sekilleri insanlik tarih boyunca varolagelmistir. Ilahî dinlerde namaz ibadeti, kulun Allah’a sükrünü eda ve isteklerini sundugu bir dua biçimidir. Hz. Peygamber’in hayatinda namazin tedricî süreci dikkate alinmadan rivayetler tasnif edilmistir. Bu durum Hz. Peygamber’in hayatinda rivayetlerin hangi süreci ifade ettiginin bilinmesini engellemis, buna bagli olarak sârihlerin ayni rivayeti tarihi yanilgilari sebebiyle farkli yorumlamalarina ve hükmünde ihtilaf etmelerine sebep olmustur.
Namazin tedricî sürecini ifade eden rivayetlerin sihhatinin tespiti kadar ayni muhtevali ayetleri, nüzul tarihi ve siyer kaynaklarinin verdigi bilgilerle degerlendirmek gerekir. Bu yöntem Kur’an’in tedricen degisen ve genisleyen muhtevasi esnasinda hadisleri bununla es zamanli okumak ve Hz. Peygamber’in sîretinde rivayetleri nereye oturtacagimiz konusunda bize büyük oranda yardimci olacaktir. Mekke çevresinde yasayan ilahî dinlerde ve Mekkelilerin namaz uygulamalari yaninda Islâm’da namazin menseine dair görüslere mukayeseli incelenmistir. Mekke döneminde namazin ilk tesrî, özellikle vakit ve rekât degisikliklerinde namazin elliden bese indirilisi meselesi ele alinmistir. Ikinci bölümde Medine döneminde namazin rekât ve keyfiyet açisindan tedricen degisimi kronolojik olarak rivayetlerin tasnif ve degerlendirmesi yapilmistir.
Namazin tedricî sürecini ifade eden rivayetlerin sihhatinin tespiti kadar ayni muhtevali ayetleri, nüzul tarihi ve siyer kaynaklarinin verdigi bilgilerle degerlendirmek gerekir. Bu yöntem Kur’an’in tedricen degisen ve genisleyen muhtevasi esnasinda hadisleri bununla es zamanli okumak ve Hz. Peygamber’in sîretinde rivayetleri nereye oturtacagimiz konusunda bize büyük oranda yardimci olacaktir. Mekke çevresinde yasayan ilahî dinlerde ve Mekkelilerin namaz uygulamalari yaninda Islâm’da namazin menseine dair görüslere mukayeseli incelenmistir. Mekke döneminde namazin ilk tesrî, özellikle vakit ve rekât degisikliklerinde namazin elliden bese indirilisi meselesi ele alinmistir. Ikinci bölümde Medine döneminde namazin rekât ve keyfiyet açisindan tedricen degisimi kronolojik olarak rivayetlerin tasnif ve degerlendirmesi yapilmistir.