Mesnevi Dünya Rüyası Dördüncü Defter

Süt içmeye olan isteklerinin sirrini bilmeyen çocuklarin, annelerine olan meyli gibi.
Bunun cüz’i akli, o külli akildandir;
bu gölgenin hareketi, o gül dalindandir. Gölgesi, sonuçta kendinde yok olur; o zaman istek ve arayisin sirrini
bilir. Ey talihli! Bu agaç salinmazsa, diger dalin gölgesi nasil salinir?
Bildigin yaratici, yine onu hayvani hâlden insanliga çekip götürüyordu. Böylece ülkeden ülkeye gitti, neticede simdi akilli, bilgili oldu ve olgunlasti. Önceki akillar hatirinda yoktur; yine
bu akildan da baska hâle dönüsecektir. Uyumus ve öncesini unutmus olsa da onu, o unutma hâlinde hiç birakirlar mi?

Yine onu, o uykusundan uyandirirlar; kendi hâline alayli güler; Rüyada çektigim ne üzüntüydü? O üzüntü ve hastaligin uyku isi, hile ve hayal oldugunu nasil bilemedim?
Dünya, uyuyanin rüyasi gibidir,
uyuyan kisi, bunun sürekli oldugunu sanir. Sonuçta ansizin ecel sabahi dogar, zan ve hile karanligindan kurtulur.
Kalis mekânini ve yerini görünce o üzüntülerinden dolayi kendisini gülme tutar. Rüyada iyi ve kötü iyi ve kötü gördügün her sey, mahser günü birer birer belli olacak. Bu dünya uykusunda yaptigin, uyaniklik aninda sana görünür.
Ey esire zulmeden! Hatta bu gülüs, tabir gününde aglama ve nefes veris olur.