Medreseden Darülfünûna Türkiyede Yüksek Din Eğitimi

Asirlar boyunca Islâm dünyasinin örgün egitim kurumlari olan medreselerde gerçeklestirilen yüksek din egitiminin ülkemizde üniversite bünyesinde yer almasi ilk defa, II. Abdülhamit Dönemi’nde dördüncü kez açilan Darülfunûn'da Ulûm-i Âliye-i Diniye Subesi'ne yer verilmesi ile gerçeklesmistir. Türkiye'de Tanzimat Dönemi’nden itibaren hizla gelisen yeni egitim çalismalari, Darülfünûn'un kalici biçimde faaliyete geçmesi ile ayni zamanda yeni bir nitelik kazanmistir. Yüksek egitim açisindan önem tasiyan bu gelismenin içerisinde din egitiminin de yer almasi, müstakil olarak ele alinmasi ve incelenmesi gereken bir hadisedir. Çünkü yeni tarz egitim, medrese merkezli geleneksel egitimin disinda; hatta ona alternatif olarak ortaya çikmistir. Tanzimat'tan itibaren yasananlar, medreselerin etkinlik alaninda daralmaya neden olmus, yeni egitim kurumlarinin din egitimi disindaki alanlara yönelmesi, medresenin etkinlik alaninin din ögretimi ile sinirli kalmasi sonucunu dogurmustur. Yüksek din egitiminin üniversiteye intikali, bu alanin da medresenin elinden çikmasi ihtimalini dogurmasi üzerine süreç 1914-1924 arasinda kesintiye ugramis; ancak nihayetinde sonuç degismemistir. Yeni kurulan Cumhuriyet ile medreseler ilga edilmis ve yüksek din egitimi üniversiteye dönmüstür. Çalismada, yüksek din egitiminin Tanzimat sonrasindan itibaren II. Abdülhamit ve II. Mesrutiyet Dönemleri ile Cumhuriyet Dönemi’ndeki ilk asamasi olan 1924-1933 yillari arasindaki gelisimi, orijinal belge ve kaynaklara dayanilarak ele alinmaktadir.