"Kervansaray' bugün, tam anlamiyla bir antimanifesto olarak karsimizdadir. Picabia, sistemin yoklugunda, tüm diyalektigin, kendince oyunlari ve sinirlamalariyla, kendisi tarafindan tecrübe edildigi bir yasama sanati ortaya koyuyor. Breton'un dogmatik kesinligine, kendi özgürlügünün teyidi olan yola getirilemez bir serbestlikle karsi çikiyor. 'Kervansaray', zafere yürüyen sürrealizme karsi dadaizmin yahut en azindan Francis Picabia'nin seref mücadelesidir; dedigim dedik, basina buyruk, uzlasilmasi imkânsiz, özüne hiçbir unsurun karismasina müsaade etmeyen Picabia'nin..." Picabia, kendi hayatindan izler tasiyan romani Kervansaray'i, Sürrealizm Manifestosu'nun yayimlandigi 1924'te yazdi. Picabia'nin kaleme aldigi tek roman olan Kervansaray, Avangardlarin girdabina yakalanmis bir çagi igneleyici ve alayci bir üslupla resmeden bir dizi tabloyu andirir. Bu tablolarda kimler yoktur ki Picabia'nin taslarina hedef olmayan? Duchamps, Picasso, Breton, Eluard, Desnos, Vitrac, Aragon, Ernst, Cendrars, Cocteau ve baskalari...Luc-Henri Mercié'nin Giris yazisindan; Kervansaray'in maziye uzanan öyküsü, benim için, 1971 Temmuzunda, Cannes'da, Germaine Everling'in evinde basliyor. Bir araya gelmis, Picabia'nin mektuplarini, bir kitap halinde yayimlamak amaciyla derlemeye karar vermistik. Germaine, müthis bir sevkle, Picabia'nin arsivindeki belgeleri düzenlemeye gönüllü oldu; elli yil boyunca rastgele ortaliga saçilmis, sömizlerin arasina girmis, dosyalara konulmus, karton kutulara istiflenmis bir yigin kâgit. Arastirmalarimiz sürerken, farkli dosyalarda dagilmis halde bulunan, zamanla hafifçe sararmis, mor mürekkeple daktilo edilmis beyaz kâgitlar dikkatimi çekti. Nedenini sorgulamadan bu kâgitlari bir kenara ayirdim. Yavas yavas, sayfa sayfa, biraz da mucize eseri, Kervansaray hayat bulmaya, sekil kazanmaya iste böyle basladi. Yeniden bir araya getirilen metin, el yazisiyla yazilmis, 1'den 140'a kadar düzenli olarak numaralanmis sayfalardan olusuyordu. Yalnizca 14., 15., 26. ve 27. sayfalar bulunamadi. Ilk yirmi dokuz sayfasinda, Picabia'nin bizzat ekledigi ya da üzerini çizdigi bölümler bulunan metin, otuzuncu sayfasindan sonuna kadar Germaine Everling tarafindan gözden geçirildi ve düzeltildi. Kapak sayfasinda söyle yaziyordu: "Francis Picabia, Kervansaray, Louis Aragon'un önsözü ve yazarin Man Ray imzali portresiyle, 1924. (Tanitim Bülteninden)