TÜKENDİ
Tarih, seçilmis gerçeklerden üretilmis bir efsanedir. Milli tarih ise seçilmis efsanelerden olusturulmus bir gerçeklik Her efsanede oldugu gibi toplumlar tarihlerine, olanlar açisindan degil, olmasini istedikleri üzerinden bakarlar. Buna ihtiyaçlari vardir; hele içinde bulundugu kosullar yeterince tatminkâr degilse...Tarih günün gerçeklerinden kaçip siginacak bir alternatif gerçeklik olarak kurgulaninca idealize edilir. Bu yargi Osmanli tarihi için de geçerlidir.
Imparatorluk, 1. Dünya Savasi’nda 2,5 milyonluk bir silahli güçle 9 cephede savasmis (Kafkaslar, Süveys Kanali, Irak, Hicaz ve Yemen, Suriye ve Filistin, Çanakkale yaninda müttefiklerine destek için Makedonya, Galiçya, Romanya) ve ömrünü tamamlamistir. Bu büyük kaybin yarattigi derin travma iki cephede kazanilan zaferle telafi edilmeye çalisilmaktadir (Çanakkale ve Kut’ül Amare). Cephe zaferlerine odaklanmak 1. Dünya Savasi’nin sartlari, ordularin nasil donatildigi, komuta kademesindeki yabancilar gerçeklerini hep bulanik birakmistir.
Gerçeklerin ‘dayanilmaz agirligi’, ülke sosyolojinin saglikli degerlendirilmesini de etkilemistir. Çesitlilik ve çogulluk iktidarlari hep ürkütmüstür, çünkü farkliliklari yönetmek zordur. Sonradan agir bir bedel ödense de farkliliklari bastirmak daha kolay gelmistir. Bunun sonucu, uzlasma kültürünün ve demokratik degerlerin yeterince gelismemesi ve en iyi ihtimalle ‘illiberal demokrasi’yle yetinmek olmustur.
Ulus olusturmanin kurucu ideolojisi milliyetçiliktir. Milliyetçiligin vaadi, yeni bir toplum ve parlak bir gelecek yaratmaktir. Bu gelecegin zemini milli ekonomi, mimari ise ulusal girisimci siniftir. Her ikisinin de yetersiz oldugu durumlarda milliyetçilik bir payanda arar ve bunu çok daha yerlesik bir kurumda bulur: din.
Din, siyasal alani doldurdukça inançtan daha fazlasi olur, siyasilesir. Tabii, siyaset de dinilesir. Siyaset ve yönetim dinilestigi oranda elestirilebilir, tartisilir olmaktan uzaklasir, mutlaklasan hükümlerle toplumlar üzerinde egemenlik kurar. Bu demokrasinin kisidir. Elinizdeki kitap bu konularda bir ufuk turudur.
Imparatorluk, 1. Dünya Savasi’nda 2,5 milyonluk bir silahli güçle 9 cephede savasmis (Kafkaslar, Süveys Kanali, Irak, Hicaz ve Yemen, Suriye ve Filistin, Çanakkale yaninda müttefiklerine destek için Makedonya, Galiçya, Romanya) ve ömrünü tamamlamistir. Bu büyük kaybin yarattigi derin travma iki cephede kazanilan zaferle telafi edilmeye çalisilmaktadir (Çanakkale ve Kut’ül Amare). Cephe zaferlerine odaklanmak 1. Dünya Savasi’nin sartlari, ordularin nasil donatildigi, komuta kademesindeki yabancilar gerçeklerini hep bulanik birakmistir.
Gerçeklerin ‘dayanilmaz agirligi’, ülke sosyolojinin saglikli degerlendirilmesini de etkilemistir. Çesitlilik ve çogulluk iktidarlari hep ürkütmüstür, çünkü farkliliklari yönetmek zordur. Sonradan agir bir bedel ödense de farkliliklari bastirmak daha kolay gelmistir. Bunun sonucu, uzlasma kültürünün ve demokratik degerlerin yeterince gelismemesi ve en iyi ihtimalle ‘illiberal demokrasi’yle yetinmek olmustur.
Ulus olusturmanin kurucu ideolojisi milliyetçiliktir. Milliyetçiligin vaadi, yeni bir toplum ve parlak bir gelecek yaratmaktir. Bu gelecegin zemini milli ekonomi, mimari ise ulusal girisimci siniftir. Her ikisinin de yetersiz oldugu durumlarda milliyetçilik bir payanda arar ve bunu çok daha yerlesik bir kurumda bulur: din.
Din, siyasal alani doldurdukça inançtan daha fazlasi olur, siyasilesir. Tabii, siyaset de dinilesir. Siyaset ve yönetim dinilestigi oranda elestirilebilir, tartisilir olmaktan uzaklasir, mutlaklasan hükümlerle toplumlar üzerinde egemenlik kurar. Bu demokrasinin kisidir. Elinizdeki kitap bu konularda bir ufuk turudur.