İlk Dönem Hanefi Usulünde İllet Tartışmaları

Müslümanlarin hukuk alanindaki tarihsel mirasinin akli yönünü en çarpici sekilde ortaya koyan kavram hiç kuskusuz “illet” kavramidir. “Ayet ve hadislerde yer alan hükümlerin konulus gerekçesi ve dayanagi” diye nitelendirebilecegimiz illet konusu, özelde kiyas bahsinin, genelde de fikih usulünün en önemli knusunu teskil eder. Nitekim usul eserlerinin en çekismeli konularini “illet” basligini tasiyan bölümlerin içermesi bir tesadüf eseri degildir. Illet kavrami ile ilgili incelemeler ve tartismalar, gerek her bir müçtehide ait usulün kendi içinde tutarli bir metodoloji oldugunu ortaya koymada, gerekse fer’i meselelerin detaylandirmasinda önemli bir rol oynamistir. Usulcülerin bu kavrami bütüncül olarak ele alip sistemlestirme konusunda önemli gayretleri bulunmaktadir. Bu eserde ilk dönem Hanefi usulcülerin illet konusu hakkindaki ifadeleri sistematik bir bütünlük içersinde ele alinmistir.