Fütuhat I Medeniyye

Modern zamanlarda Islam dünyasinin tefekkür hayatinin donuklasmasinin distan ve içten kaynakli olmak üzere iki sebebi bulunmaktadir. Bu asrin Müslümanlari münhasiran dis sebepler üzerinde durarak adeta bu durumu bir bahane olarak kullanmayi tercih ederler. Bizce bu durum sorunun teshis ve tedavisinin önündeki en mühim engellerden birisidir. Oysaki iç sebepler hepsinden daha mühimdir. Avrupa, Rönesansini antik filozoflarini yeniden yorumlayarak gerçeklestirmistir. Islam dünyasinda ise Gelenegin büyük ustalarinin getirdigi açilimlarin modern Müslümanlar tarafindan önce “anlasilmaz” sonra da “kabul edilemez” hale getirilmesi ciddi bir açmazdir. Misal olarak, Islam tefekkür dünyasini kendinden evvel ve kendinden sonra olmak üzere adeta iki döneme ayirmis ve fikirleriyle tarihte pek çok Islam medeniyetinin olusmasinda büyük rol oynamis olan Büyük Usta Muhyiddin Ibn Arabi’nin fikirleri ve eserlerinin son asirda unutulmus ve hatta baskilanmis olmasini gösterebiliriz. Onun fikirleri ile yetismis Davud-i Kayserî, Molla Fenârî, Tasköprüzâde v.b. gibi din adamlarinin sekillendirdigi Osmanli Islam düsüncesinin ayni topraklarin bugünkü din görevlilerine “anlasilmaz” ve “kabul edilemez” olmasi düsündürücüdür.



Fakat çok sükür bu fetret döneminin ardindan sonra artik Islam dünyasi kaybettigi bu Gelenegi kesfetme yoluna çikmistir. Bu çalismalarin basinda büyük bilge Ibn Arabi’nin irfanini kesfetme yolunda onun kaleme aldigi eserleri tesbit etme ve nesretme faaliyetleri gelmektedir. Iste hazretin 300’e yakin eseri içerisinden bir tanesi de su an elinizde tuttugunuz “Ilâhî Fetihlerde Medîne Doguslari” diye tercüme edebilecegimiz el-Mus¸rikâtü’l-Medeniyye fi’l-Fütûhâti’l-I?lâhiyye isimli eseridir. Bu eserin günümüze ulasabilen 6 nüshanin hepsinin de Türkiye kütüphanelerinde yer almasi Ibn Arabi mirasinin bu topraklarda ne kadar benimsenmis oldugunun bir diger delili olsa gerektir.

Mahmud Erol Kiliç